Atıksuların Arıtımı

Atıksuların Arıtılması

Bütün evsel ve endüstriyel atık suların alıcı ortamlara boşaltılmadan önce arıtılması gerekir. Arıtma tesislerinde amaç, geri kazanabilecek maddelerin geri kazanılması, çökelebilecek maddelerin çöktürülmesi, çöeklemeyen kirleticilerin çökelebilir hale getirilmesi, organik maddelerin mikroorganizmalar tarfından tüketilmesi, çökelmeyen maddelerin filtrelerde tutulması gibi işlemlerdir. Atıksu arıtımında kimyasal ve biyolojik temel süreçler vardır. Kimyasal çökeltme, nötralizasyon, adsorbsiyon, dezenfeksiyon, kimyasal oksidasyon, kimyasal indirgeme, yakma, iyon değiştirme ve elektrodiyaliz birer kimyasal temel süreçtir. Biyolojik temel süreçler ise aerobik, anaerobik ve fakültatif olmak üzere üç sınıftır.

 

Aktif Çamur: Aktif çamur havuzu içinde çok miktarda mikroorganizmanın bulunduğu ve organik maddeyi besin olarak kullanarak ayrıştırdığı bir tanktır.Mikroorganizmaların ihtiyacı olan oksijen bir havalandırıcı yardımıyla suya verilir. Aktif çamur adı verilen mikroorganizma kütlesi havalandırma havuzunda hızla büyümekte ve bir sonraki ünitede çöktürülmektedir.

 

Damlatmalı Filtre: Mikroorganizmalar aktif çamurda suda asılı durabildikleri gibi damlatmalı filtrelerde tutunmuş olarak da durabilirler. Böylece çökelebilir mikroorganizma yumaklarına dönüşmekte ve daha sonra çöktürülmekte.

 

Oksidasyon Havuzları: Basit arıtma sistemlerindendir. Ham atıksu ızgara ve kum tutucudan sonra uzun ve sığ bir tanka alınarak havalandırıcılarla havalandırılır. Su sızdırmazlığı sağlamak koşulu ile toprak havuz da olabilir.

 

Mekanik Havalandırmalı Lagünler: Bu lagünler 2,5-4,0 metre derinliğinde toprak havuzlar olup yüzeysel havalandırıcılar kullanılır. Bu havuzlar , fakültatif, aerobik ya da uzun havalandırmalı tipte olmaktadır.

 

Stabilizasyon Havuzları: Ham atık su 1-2 metre derinlikte havuzlarda birkaç gün bekletilir. Daha sonra çıkış suyu alıcı ortama bırakılır. Gerçekleşen olaylar kendi kendini temizlem niteliğinde olup güneş ışınlarının da etkisiyle alg ve bakterilerin aktivitelerinden kaynaklanmaktadır.

 

Kimyasal Çöktürme: Atık sularda ilk uygulanan yöntemdir. Atık sularda mevcut olan ve uzaklaştırılması istenen iyonların arıtılmasında kullanılır. En önemli uygulaması fosfor bileşiklerinin uzaklaştırılması olmaktadır. Kimyasal çöktürme ile fosfor gideriminde alüminyum ve demir tuzları, sönmüş kireç kullanılmaktadır.

 

Koagülasyon: Koagülasyon kolloidal partiküllerin biraraya getirilerek çökelebilir veya filtrelenebilir hale gelmesini sağlayan bir süreçtir. Kimyasal koagülantlar partiküller arasındaki aynı yüke sahip elektriksel itici kuvvetleri azaltarak bunların biraraya gelmesini ve yumak oluşturmalarını kolaylaştırırlar. Genel olarak alüminyum ve demir tozları kullanılır.

 

Dezenfeksiyon: Gaz fazındaki klor, atık sulardaki hastalık yapıcı mikroorganizmaları zararsız hale getirmek için yaygın olarak kullanılır. Arıtma tesislerinde çıkış suyuna uygulanır. Nedeni klorun oksitleyici oluşundan dolayı organik ve anorganik bileşikleri oksitleyebilme özelliğidir. Klorun çevresel etkileri nedeniyle son yıllara ozon ve UV ışınlar kullanılmaya başlanmıştır.